Globalne ocieplenie zaburza życie dzikich pszczół i os
Zmiana klimatu zmienia termin wychodzenia owadów z hibernacji. Utrudnia im to dostęp do jedzenia, a ponadto zmusza do szybszego zużywania zapasów.
Jak wyjaśniają eksperci z Uniwersytetu w Wurzburgu (Niemcy), większość dzikich pszczół hibernuje jako przepoczwarczone larwy w kokonach znajdujących się w ziemi, drewnie lub innych osłoniętych miejscach.
Gatunki pojawiające się wcześnie wiosną zimują w kokonie już jako w pełni rozwinięte osobniki, natomiast gatunki wylatujące latem, muszą jeszcze dokończyć swój rozwój wiosną.
Ten delikatny biologiczny system ulega zakłóceniu z powodu ocieplenia klimatu - informuje niemiecki zespół. Jeśli owady wyklują się zbyt wcześnie z powodu wyższych temperatur, mogą jeszcze nie znaleźć kwiatów lub ofiar, którymi się żywią.
Ponadto zimujące osobniki dorosłe szybciej zużywają swoje niezbędne rezerwy tłuszczu w wyższych temperaturach, co także może zmniejszać ich szanse na przeżycie i rozmnażanie.
Naukowcy przyjrzeli się pięciu gatunkom dzikich pszczół i os, które wykluwają się w różnych porach roku.
Zebrali prawie 15 tys. hibernujących osobników z ponad 160 regionów Bawarii, a następnie hodowali je w kontrolowanych warunkach chłodnej, ciepłej i gorącej wiosny, aby zasymulować różne scenariusze klimatyczne.
Przy wyższych temperaturach wiosną wszystkie pięć gatunków wykluwało się wcześniej.
Populacje różniły się jednak w zależności od klimatu regionu, z którego pochodziły - gatunki wiosenne z cieplejszych obszarów, takich jak Dolna Frankonia, pojawiały się szczególnie wcześnie podczas ciepłej wiosny. W późniejszym okresie zachowywały też większą masę ciała niż osobniki z chłodniejszych regionów, takich jak Las Bawarski.
Tymczasem w przypadku gatunków pojawiających się późnym latem wcześniej wykluwały się tylko te osobniki, które pochodziły z chłodniejszych regionów. Ponadto samice gatunków letnich szybciej traciły masę ciała w cieplejszych warunkach - w niektórych przypadkach nawet do 34 proc.
- Nasze dane pokazują, że owady z chłodniejszych regionów są szczególnie wrażliwe na ciepłe wiosny. Szybciej tracą energię, a przez to mają gorsze warunki startowe - mówi dr Cristina Ganuza, autorka badania opisanego w magazynie „Functional Ecology” (https://besjournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/1365-2435.70309).
Marek Matacz (PAP)
mat/ agt/