Ograniczenie niezdrowej żywności w szkołach, zakaz jej reklam i ostrzeżenia na opakowaniach zmniejszają ryzyko otyłości u dzieci
Wyraźne ostrzeżenia na opakowaniach niezdrowej żywności, zakaz kierowania jej reklam do dzieci oraz sprzedawania w szkołach zmniejszają ryzyko nadwagi i otyłości u dzieci - wynika z badania opublikowanego w „The Lancet”.
Naukowcy z Universidad Adolfo Ibánez (Chile) przeanalizowali dane dotyczące ponad 300 tys. dzieci, aby sprawdzić, czy wprowadzone przez rząd ogólnokrajowe przepisy dotyczące żywności przekładają się na zdrowie najmłodszych. Porównali częstość występowania nadwagi i otyłości przed wejściem w życie nowych regulacji oraz po ich wdrożeniu.
W publikacji (http://dx.doi.org/10.1016/S0140-6736(26)00651-3) podkreślili, że Chile należy do krajów o najwyższych wskaźnikach nadwagi i otyłości wśród dzieci. W odpowiedzi na ten problem w 2016 r. wprowadzono tam jedne z najbardziej rygorystycznych na świecie przepisów dotyczących żywności bogatej w cukier, sól, tłuszcze nasycone i kalorie. Obejmowały one zamieszczanie obowiązkowych ostrzeżeń na opakowaniach, ograniczenie sprzedaży takich produktów w szkołach oraz zakaz kierowania ich reklam do dzieci.
Autorzy zaznaczyli, że chociaż pojedyncze działania, takie jak podatki od słodzonych napojów, już wcześniej wiązano z poprawą zdrowia publicznego, ich badanie jako pierwsze dowiodło, że odpowiednio zaprojektowany, wdrożony odgórnie, kompleksowy pakiet działań może zmniejszać ryzyko nadwagi i otyłości na poziomie krajowym.
Naukowcy skupili się na osobach między czwartym a szóstym rokiem życia. Porównali masę ciała i wzrost dzieci, które były w tym wieku przed wejściem w życie nowych przepisów, z wynikami ich rówieśników po wdrożeniu pierwszego etapu reformy.
Okazało się, że już po sześciu miesiącach od wprowadzenia nowych regulacji u najmłodszych rzadziej stwierdzano nadwagę lub otyłość. Wśród dziewczynek ryzyko to spadło o 1,9 proc., a wśród chłopców o 2,2 proc.
Jeszcze wyraźniejsze efekty odnotowano po 18 miesiącach. W przypadku dziewczynek ryzyko nadwagi lub otyłości było niższe o 2,9 proc., a u chłopców o 2,4 proc.
Autorzy podkreślili, że choć zmiany mogą wydawać się niewielkie, ich znaczenie zdrowotne jest bardzo istotne. Otyłość w dzieciństwie zwiększa bowiem ryzyko utrzymywania się otyłości w dorosłości, a także rozwoju cukrzycy typu 2, nadciśnienia tętniczego i chorób sercowo-naczyniowych.
Zaznaczyli też, że badanie dotyczyło wyłącznie pierwszego etapu wprowadzania nowych regulacji. Kolejne etapy, które weszły w życie w latach 2018 i 2019, jeszcze mocniej zaostrzyły limity zawartości cukru, tłuszczów nasyconych, soli i kalorii w produktach spożywczych. Zdaniem naukowców mogło to dodatkowo zwiększyć skuteczność całego programu.
Niezależni eksperci zwrócili uwagę, że takie wyniki dostarczają cennych dowodów dla rządów rozważających podobne rozwiązania. Według nich skuteczniejsze od pojedynczych, lokalnych działań mogą być zintegrowane strategie, łączące obowiązkowe oznakowanie żywności, ograniczenia reklam niezdrowych produktów oraz regulacje dotyczące żywienia w szkołach.
Katarzyna Czechowicz (PAP)
kap/ zan/