PAP nauka i zdrowie
Użytkownik:
Hasło:
Astronomowie wykryli dwie podobne do Ziemi planety krążące wokół gwiazdy Teegardena ...     Wariant genu może skłaniać do nadużywania marihuany ...     Bakterie jelitowe kształtują dziecięcy temperament ...     “Dobre” bakterie też mogą zaszkodzić ...     Szesnaście polskich uczelni w prestiżowym QS World University Ranking ...     Antydepresanty obniżają poziom empatii ...     MZ: 63 mln zł dla szpitali i ratownictwa lotniczego ...     Wellcome Trust: niewielkie zaufanie do szczepionek to „globalny kryzys” (korekta) ...     Krosno/ Na dachu centrum handlowego powstała miejska pasieka ...     Zbadano najwcześniejsze zderzenie galaktyk ...    

Seminarium historyków Polski i Litwy nt. 1938 r. i stosunków dyplomatycznych


„Bez emocji. Polsko-litewski dialog o 1938 roku” - pod takim tytułem w piątek w Wilnie odbyło się seminarium z udziałem historyków i politologów z obu krajów, zorganizowane przez Instytut Polski w Wilnie.

Spotkanie odbyło się z okazji 80. rocznicy nawiązania stosunków dyplomatycznych pomiędzy Polską i Litwą.

„Seminarium jest kontynuacją cyklu +Bez emocji+, który rozpoczęliśmy w Wilnie w grudniu 2017 roku dyskusją o marszałku Józefie Piłsudskim, postaci ocenianej na Litwie niejednoznacznie” - powiedział w rozmowie z PAP Marcin Łapczyński, dyrektor Instytutu Polskiego w Wilnie.

Jak dodał dyrektor, „w tym roku, wpisując się w obchody setnej rocznicy odzyskania przez Polskę i Litwę niepodległości, postanowiliśmy przyjrzeć się kolejnemu ważnemu aspektowi polsko-litewskich relacji, o którym nie tak często się mówi, a jest bardzo ciekawy, czyli nawiązaniu stosunków dyplomatycznych przez oba państwa w 1938 roku”.

Piątkowa dyskusja, która odbyła się w wileńskiej Bibliotece Narodowej Litwy im. Martynasa Mażvydasa, dotyczyła nie tylko samego faktu nawiązania stosunków dyplomatycznych pomiędzy Polską a Litwą w wyniku polskiego ultimatum z 17 marca 1938 roku, ale też polskiej i litewskiej dyplomacji w okresie międzywojennym.

Okres dwudziestolecia międzywojennego to czas dynamicznych zmian, trudnych warunków międzynarodowych, ale także wewnętrznych. To okres dynamicznych reform i odbudowywania wyniszczonych przez zaborców państw, nieustanne ścieranie się różnych idei, koncepcji, także tych dotyczących przyszłości polsko-litewskich relacji. W tym okresie kształtowała się nowoczesna dyplomacja Polski i Litwy, która już w 1919 roku podjęła pierwsze rozmowy o nawiązaniu stosunków dyplomatycznych. Niestety, bez rezultatów.

„Był to okres swoistej +zimnej wojny+ między naszymi państwami. Z różnych powodów. Jednym z nich było oczywiście zajęcie Wilna przez oddziały generała Lucjana Żeligowskiego w październiku 1920 roku” - mówi Łapczyński.

Chociaż Polska i Litwa w okresie dwudziestolecia nie utrzymywały oficjalnych stosunków dyplomatycznych, aktywne były kontakty na poziomie nieoficjalnym.

„W Kownie nieoficjalnym przedstawicielem polskiego rządu był polski dziennikarz Tadeusz Katelbach, w Polsce zaś pracował oficjalny korespondent litewskiej prasy Valentinas Gustainis. Prowadzone były zakulisowe rozmowy i negocjacje, także na forum Ligi Narodów, gdzie doszło nawet do ostrego starcia marszałka Józefa Piłsudskiego i szefa pierwszego litewskiego rządu Augustinasa Voldemarasa” - mówi Łapczyński.

Piątkowe seminarium, w którym udział wzięli historycy z obu krajów: Krzysztof Buchowski, Krzysztof Libera, Jonas Vaiczenonis, Algimantas Kasparaviczius, Simonas Jazavita oraz politolog, redaktor Przeglądu Bałtyckiego Dominik Wilczewski, było jednym z elementów większego projektu poświęconego 80. rocznicy nawiązania polsko-litewskich stosunków dyplomatycznych, realizowanego przez Instytut Polski w Wilnie w tym roku i na początku przyszłego roku na Litwie.

Na marzec przyszłego roku zaplanowano prezentację popularnonaukowej dwujęzycznej publikacji na temat 1938 r., którą przygotowali przedstawiciele młodego pokolenia polskich i litewskich historyków oraz politologów: Simonas Jazavita i Dominik Wilczewski.

„Chcieliśmy, by przystępnym językiem, bez emocji i uprzedzeń opowiedzieli oni o tym trudnym momencie w polsko-litewskiej historii z perspektywy obu państw. W publikacji, której przygotowanie trwało prawie rok, znajdzie się też ponad 100 archiwalnych zdjęć, skanów dokumentów i gazet z tamtego okresu” – zapowiada Łapczyński.

Na marzec planowane jest też odsłonięcie tablicy pamiątkowej w Kownie na budynku, w którym od maja 1938 r. do października 1939 roku mieściło się polskie poselstwo.

„Wspólnie z samorządem miasta Kowna, które w ostatnim czasie promuje się jako stolica modernizmu i miasto międzywojennej dyplomacji, planujemy odsłonięcie tablicy na pięknej modernistycznej kamienicy przy ulicy Kestuczio 38. Podobne tablice od 2001 zdobią budynki, w których mieściły się przed wojną poselstwa USA, Szwajcarii, Francji, Węgier czy Estonii” - wskazuje dyrektor Instytutu Polskiego.

W ocenie dyrektora dyskusje o trudnych okresach w historii Polski i Litwy są nie tylko ciekawe, ale też bardzo potrzebne. „Dyskusja historyków, którą zorganizowaliśmy przed rokiem, o marszałku Józefie Piłsudskim, pierwsza na taką skalę o tej postaci na Litwie, pozwoliła nam otworzyć drzwi do tych osób, które do tej pory nie chciały lub nie mogły rozmawiać na trudne tematy w relacjach polsko-litewskich” - mówi Łapczyński.

Dyrektor obiecuje, że Instytut Polski w Wilnie będzie kontynuować w kolejnych latach rozmowy pod hasłem „Bez emocji”.

Organizatorami piątkowego seminarium „Bez emocji. Polsko-litewski dialog o 1938 roku”, któremu towarzyszyła wystawa planszowa, był Instytut Polski w Wilnie, Litewska Biblioteka Narodowa im. Martynasa Mażvydasa oraz Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Wilnie. W projekt poświęcony 1938 r. zaangażowany jest również Uniwersytet Witolda Wielkiego w Kownie, Muzeum m. Kowna oraz Przegląd Bałtycki.

Z Wilna Aleksandra Akińczo (PAP)

aki/ ndz/ mc/




Copyright Copyright © PAP SA 2011 Materiały redakcyjne, fotografie, grafy, zdjęcia i pliki wideo pochodzące z serwisów PAP stanowią element baz danych, których producentem i wydawcą jest Polska Agencja Prasowa S.A z siedzibą w Warszawie, i chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Z zastrzeżeniem przewidzianych przez przepisy prawa wyjątków, w szczególności dozwolonego użytku osobistego, ich wykorzystywanie dozwolone jest jedynie po zawarciu stosownej umowy licencyjnej. PAP S.A. zastrzega, iż dalsze rozpowszechnianie materiałów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt. b) ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jest zabronione.